Trang chủ » BÁO ĐỘNG: THỰC TRẠNG SINH VIÊN THẤT NGHIỆP SAU KHI RA TRƯỜNG TẠI BẾN TRE, VĨNH LONG 2025

BÁO ĐỘNG: THỰC TRẠNG SINH VIÊN THẤT NGHIỆP SAU KHI RA TRƯỜNG TẠI BẾN TRE, VĨNH LONG 2025

Hiện nay tỷ lệ sinh viên thất nghiệp sau khi ra trường ở Việt Nam nói chung và ở Bến Tre, Vĩnh Long nói riêng đang nằm ở mức đáng báo động.

Vậy câu hỏi đặt ra ở đây là nguyên nhân của tình hình thất nghiệp sinh viên hiện nay là do đâu? Hậu quả để lại là gì? Vấn đề đó đã gây ra thiệt hại gì cho nền kinh tế nước nhà? Và chúng ta phải làm gì để khắc phục tình trạng trên? Hãy cùng Tống Vũ Phương tìm hiểu trong bài viết này nhé!.

1. THỰC TRẠNG CHUNG

Theo số liệu do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố ngày 5/7, trong 6 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm lao động trong độ tuổi đạt 2,22%, còn tỷ lệ thiếu việc làm là 1,72%. Riêng quý II/2025, cả nước có khoảng 1,06 triệu người thuộc nhóm tuổi lao động đang thất nghiệp — tăng thêm khoảng 25,3 nghìn người so với quý trước. Ở khu vực thành thị, tỷ lệ thất nghiệp vẫn được giữ dưới ngưỡng 3%, tuy nhiên áp lực thị trường lao động ngày càng lớn.

Mỗi năm, Việt Nam có thêm hàng trăm nghìn sinh viên tốt nghiệp, nhưng không ít người trong số họ vẫn loay hoay tìm kiếm công việc phù hợp. Một bộ phận cử nhân rơi vào tình trạng không thể xin được việc đúng chuyên môn, đành phải chuyển sang làm các công việc phổ thông như bán hàng, phục vụ, chạy xe công nghệ… hoặc chấp nhận làm trái ngành.

Vậy nguyên nhân dẫn đến tình trạng thất nghiệp của sinh viên hiện nay là do đâu?

2. NGUYÊN NHÂN CHÍNH

2.1. Không có định hướng nghề nghiệp, học theo “xu hướng”

Ở Việt Nam, lựa chọn nghề của nhiều bạn trẻ vẫn bị chi phối mạnh bởi ý kiến phụ huynh. Vì mong con có tương lai ổn định, nhiều cha mẹ thường hướng con theo những ngành theo mong muốn riêng như bác sĩ, kỹ sư, làm văn phòng,… khiến không ít học sinh học theo mà chưa hiểu rõ bản thân muốn gì.

Bên cạnh đó, một số bạn lại chạy theo các ngành “hot” chỉ vì xu hướng, chứ không dựa trên sở thích hay năng lực thật sự. Đây là dấu hiệu đáng lo, cho thấy việc tự định hướng nghề nghiệp còn rất hạn chế.

Vì thế, mỗi người cần sớm nhận diện điểm mạnh – điểm yếu và mục tiêu của mình, để chọn đúng ngành, tránh chán nản hoặc học sai đường. Định hướng nghề nghiệp đúng đắn luôn là bước quan trọng quyết định tương lai sau này.

2.2. Sinh viên ngày càng giỏi, cạnh tranh vô cùng khốc liệt

Ngày nay, sinh viên Việt Nam ngày càng giỏi hơn, trang bị nhiều kỹ năng hơn và tự tin hơn. Nhưng cũng chính vì vậy mà thị trường lao động trở thành “đấu trường” thực sự. Một vị trí tuyển dụng có thể nhận đến cả trăm hồ sơ, và để nổi bật giữa đám đông, ứng viên phải có gần như mọi thứ: ngoại ngữ tốt, kinh nghiệm làm việc thực tế, kỹ năng mềm hoàn thiện, khả năng chịu áp lực cao… Thậm chí nhiều doanh nghiệp còn muốn tuyển “người mới nhưng phải làm việc như người có 3 năm kinh nghiệm”.

Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ yêu cầu thì tăng, nhưng mức lương lại không theo kịp. Không ít công ty muốn ứng viên “đa nhiệm”, làm nhiều việc một lúc, nhưng mức lương chỉ đủ trang trải nhu cầu cơ bản. Điều này khiến nhiều sinh viên cảm thấy như bị kéo vào một cuộc đua không hồi kết — nơi họ phải liên tục học thêm, nâng cấp bản thân, nhưng kết quả nhận lại không tương xứng với công sức bỏ ra.

2.3. Chi phí cao, cảm giác bất lực vì mục tiêu xa vời đến vô lý, tâm lý “nằm thẳng”

Ngày nay, dù người trẻ nỗ lực đến đâu thì khoảng cách giàu – nghèo vẫn ngày càng rộng, khiến con đường đi lên khó hơn nhiều so với thế hệ trước. Không còn chuyện “chỉ cần chăm chỉ là sẽ thành công”, vì cấu trúc xã hội đã phân tầng rõ rệt, cơ hội đổi đời cũng ít đi. Điều đó khiến nhiều bạn trẻ chênh vênh, vừa mệt mỏi vừa mất dần niềm tin vào tương lai.

Trong khi đó, giá nhà đất bị đẩy lên mức phi lý, còn thu nhập thì không thể theo kịp. Lương tăng nhỏ giọt, nhưng mọi chi phí lại leo thang từng ngày, từ tiền ăn, tiền xăng đến tiền phòng trọ. Những mục tiêu tưởng chừng đơn giản như mua nhà hay ổn định cuộc sống bỗng trở thành điều vượt ngoài tầm với. Phấn đấu nhiều năm liền mà vẫn không chạm được đến vạch xuất phát, khiến người trẻ cảm thấy nỗ lực của mình gần như vô nghĩa.

Trong bối cảnh mục tiêu sống bị bóp méo bởi áp lực kinh tế và sự so sánh liên tục, nhiều người trẻ chọn “nằm thẳng” như một cách tự bảo vệ mình. Họ không lười biếng, chỉ là kiệt sức trước một cuộc đua vốn không công bằng. Đằng sau quyết định ấy là tiếng thở dài của một thế hệ bị cuốn vào vòng xoáy vật chất, nhưng vẫn cố giữ lại chút bình yên và giá trị thật cho chính cuộc đời mình.

3. GIẢI PHÁP

Về phía sinh viên

Trước một thị trường lao động nhiều biến động, sinh viên không thể chỉ dựa vào tấm bằng để tìm chỗ đứng. Điều quan trọng đầu tiên là chủ động hiểu bản thân: biết mình mạnh gì, yếu gì, muốn gì và phù hợp với lĩnh vực nào. Tự định hướng đúng giúp giảm tình trạng chạy theo xu hướng mù quáng hoặc chọn ngành chỉ vì người khác muốn.

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, sinh viên nên sớm rèn luyện kỹ năng ngoại ngữ, giao tiếp, tư duy phản biện và khả năng tự học. Đây là những yếu tố mà doanh nghiệp thực sự cần. Việc tích lũy kinh nghiệm thực tế thông qua làm thêm, thực tập, hoặc tham gia các dự án cũng giúp sinh viên có điểm nhấn trong hồ sơ, giảm áp lực “phải có kinh nghiệm” khi vừa mới ra trường. Nâng cao chất lượng đào tạo, kỹ năng làm việc cho sinh viên cần có sự kết hợp giữa sinh viên và nhà trường. Việc học đi đôi với thực hành, học đến đâu có thể thực hành đến đó để việc giảng dạy không còn mang ý nghĩa trừu tượng mà còn mang tính ứng dụng thiết thực.

Quan trọng hơn hết, trong một xã hội đầy áp lực, mỗi bạn trẻ cần học cách quản lý kỳ vọng, không đặt mục tiêu quá viển vông để rồi tự làm mình kiệt sức. Tập trung vào tiến bộ nhỏ mỗi ngày, giữ sức khỏe tinh thần và tạo cho mình một hướng đi bền vững mới là điều quyết định.

Về phía Nhà nước

Để giảm gánh nặng cho người trẻ, Nhà nước cần đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ giáo dục – nghề nghiệp thực chất, thay vì để sinh viên tự loay hoay với lựa chọn của mình. Các chương trình tư vấn hướng nghiệp trong trường phổ thông phải được đầu tư bài bản hơn, giúp học sinh hiểu rõ thị trường và lựa chọn đúng ngành nghề phù hợp năng lực.

Nhà nước cũng cần siết chặt và minh bạch thị trường tuyển dụng, hạn chế tình trạng yêu cầu tuyển dụng phi lý, đòi kinh nghiệm quá cao nhưng lương thấp. Bên cạnh đó, việc phát triển thêm các ngành công nghiệp mới, khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo sẽ tạo ra nhiều việc làm chất lượng, giảm áp lực cạnh tranh.

Cuối cùng, một trong những vấn đề lớn nhất là chi phí sinh hoạt và giá nhà đất. Nhà nước cần có chính sách kiểm soát thị trường bất động sản, đẩy mạnh nhà ở xã hội, hỗ trợ nhà ở cho người trẻ và người lao động. Khi áp lực kinh tế giảm bớt, người trẻ mới có đủ điều kiện để phấn đấu thay vì kiệt sức chạy theo những mục tiêu không bao giờ với tới.

Tình trạng giá nhà đất bị đẩy lên quá cao không chỉ xuất phát từ yếu tố thị trường mà còn vì đây là lĩnh vực gắn với lợi ích của nhiều nhóm có quyền lực kinh tế và quản lý. Việc điều chỉnh mạnh tay để đưa giá nhà trở về đúng giá trị thật không phải là chuyện dễ dàng, bởi nó tác động đến lợi ích của những người đang nắm giữ nguồn lực lớn. Chính điều này khiến các chính sách về đất đai dù được đề cập nhiều năm nhưng tiến triển chậm, còn người trẻ sinh thuộc tầng lớp không khá giả thì vẫn phải gánh hậu quả nặng nề.

4. Kết luận

Việt Nam đang sở hữu một lực lượng dân số trẻ đầy tiềm năng – đây là “nguồn vốn” quý nhất để đất nước hướng tới mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Thế nhưng thực tế cho thấy tỷ lệ sinh viên thất nghiệp tại nhiều tỉnh thành, đặc biệt là Bến Tre, Vĩnh Long và khu vực miền Tây, vẫn ở mức đáng lo ngại.

Giải quyết bài toán việc làm không chỉ là trách nhiệm của gia đình, nhà trường hay riêng xã hội, mà là nỗ lực tổng hợp của cả hệ thống. Tuy nhiên, nhiều chính sách hiện nay vẫn còn chậm thay đổi, đôi khi mang tính khẩu hiệu nhiều hơn hành động. Người trẻ được dạy phải “yêu nước”, “tự hào dân tộc”, nhưng khi bước vào đời lại đối mặt với môi trường làm việc hạn chế, ít cơ hội phát triển, thu nhập thấp và thiếu cơ chế hỗ trợ thực chất. Chính sự lệch pha giữa lời nói và hành động ấy khiến nhiều nhân tài lựa chọn rời quê hương để tìm cơ hội tốt hơn ở nước ngoài, không phải vì họ không yêu đất nước, mà vì họ muốn được sống đúng với năng lực và giá trị của mình.

Nói ra thực trạng đó không phải một lời trách móc, mà là tiếng chuông cảnh tỉnh. Nếu không dẹp bỏ lợi ích nhóm hay có những cải cách mạnh mẽ và nghiêm túc, Việt Nam sẽ tiếp tục mất đi những người trẻ tài năng vì dân số trở nên già đi, còn người tài thì đi khỏi. Đất nước Việt Nam mãi mãi cũng không sánh vai với cường quốc năm châu được đâu.

Đất lành thì chim đậu. Đơn giản vậy thôi.

Tống Vũ Phương tin rằng mỗi người trẻ xứng đáng được đi xa hơn những giới hạn vô hình đang níu giữ họ. Dù bạn chọn học tập ở Đức, phát triển sự nghiệp ở nước ngoài hay trở về cống hiến cho quê hương, điều quan trọng nhất vẫn là: bạn được sống một cuộc đời có lựa chọn, có cơ hội và có tương lai. Và chúng tôi ở đây để đồng hành cùng bạn trên hành trình đó.